Leeg- en stilstand, deel 3: Arnhem

Toen ik zo links en rechts een oproep deed op zoek naar langdurig braakliggende terreinen in kernen, werd ik van verschillende kanten gewezen op de locatie van de Kleine Eusebius, aan de westrand van het centrum van Arnhem. Deze kerk, het kleine broertje of zusje van de Eusebius aan de Markt, werd in 1991 gesloopt, een actie van liefhebbers in Rome ten spijt. Sindsdien is deze locatie een open, kale vlakte.

Dat het toen nog niet zomaar van een herbestemming kwam is ook wel begrijpelijk. Er was nog niet zo heel veel ervaring met herbestemming van kerken – verder dan wonen kwam men vaak niet. Ook de rol van de Rooms Katholieke Kerk was hierbij bepalend voor een mogelijk invulling, ondertussen heeft men hier een meer genuanceerder beeld over.

Wat overbleef in de stad, was een kale vlakte. Het is natuurlijk de droom van iedere bouwgrage wethouder: een stuk min of meer bouwrijp terrein in de buurt van het station en aan één van de uitvalswegen van de stad. Er werden dan ook plannen gemaakt. Grote en grootse plannen. Neerlands bekendste architect, Koolhaas, ontwierp in 1987 voor de plek al een enorme woontoren. Of het speciaal voor die locatie was, weten we met Rem Koolhaas, bekend van zijn oneliner ‘Fuck the context’ nooit zeker. De toren kwam er in ieder geval niet.

Later kwam er nog eens het idee van oud-wethouder Van Meurs en destijds toekomstig wethouder Van Gastel om op deze plaats een moskee te bouwen. Met dit praktische voorstel hoopte men in één klap een stuk braakliggend terrein te verliezen en de zoektocht naar een bouwlocatie voor de Arnhemse Aya Sofia Moskee te beëindigen. Ook dit plan redde het niet.

Wie tegenwoordig het terrein bezoekt treft een verboden toegangbord. Het is nu bestemd als parkeerterrein voor mensen die betrokken zijn bij de bouw van het station van Arnhem. Het is een prestatie op zich dat het eruit ziet alsof het allemaal nog niet eens zo lang geleden is, maar in werkelijkheid gaapt hier al meer dan twintig jaar een gat in het stedelijk weefsel. Ook hier ligt dus een tweeledige opgave: een tijdelijke overbrugging die kwaliteit toevoegt en een ‘permanente’ oplossing.

Voor die eerste hoop ik op een nieuwe creatieve ingeving zoals het Bartokpark van Buro Harro, maar natuurlijk geen kopie. Voor die tweede, een lange termijnoplossing, hoop ik dat de gemeenteraad de wethouder vraagt heel snel met een visie en plan voor dit stuk van Arnhem te komen.

 

Dr. S.M. van den Bergh,

Manager Cultuurhistorie bij het Gelders Genootschap.

reacties

Nagekomen bericht:
Harmonische Architectuur van Egbert Hoogenberk maakte destijds een plan voor de herbestemming van deze kerk:

http://www.omroepgelderland.nl/upload/1b7f5fd1-46a3-4b49-b192-8cd37fb703...

reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.