Transformatie Stationskwartier Veenendaal gedeeltelijk van de baan

Waar Nederland al vier jaar zucht onder een instortende woningmarkt lieten de gevolgen van de crisis zich pas een paar jaar later in Veenendaal voelen. De gemeente heeft een relatief jonge bevolkingsopbouw en de vraag naar woningen bleef redelijk in stand. Maar nu heeft ook Veenendaal haar beleid moeten bijstellen. De plannen voor transformatie van het Stationskwartier, waar o.a. 500 woningen waren gepland zijn gedeeltelijk van de baan.

Het is een regenachtige avond, eind september en de GSRO is te gast bij de gemeente Veenendaal. De gemeente ligt in de provincie Utrecht maar heeft tevens Gelderse roots. Een gemeentelijke herindeling voegde in de jaren zestig het Gelders Veenendaal bij het Stichts Veenendaal. Waar de provincie Utrecht direct associaties oproept met het westen, doet Gelderland dat met het oosten. En wat is Veenendaal dan? Een beetje van allebei. Gelegen aan de A12, ter hoogte van het mega-bioscoopcomplex dat daar enkele jaren geleden verrees, weet bijna iedereen de plek te markeren, maar zijn velen nog niet in Veenendaal zelf geweest.

Onderwerp van de avond is het Stationskwartier. Waarvan de naam doet vermoeden dat het station een centrale plek inneemt, maar niets is minder waar. We hebben het over een gebied in de vorm van een taartpunt ten oosten van het station en de punt tipt zo ongeveer net nog de stationslokatie aan. Het Stationskwartier bestaat uit vier deelgebieden met elk een eigen karakter. Het is een van oudsher een gemengd industrieel gebied. Maar ook gemeentelijke functies, onderwijs, woningbouw en kunstateliers hebben er in de loop van de jaren een plek verworven. Het gebied weerspiegelt tevens het industriele verleden van Veenendaal: de wol- en sigarenindustrie. Wie is er niet bekend met de namen Scheepjeswol en Ritmeester? Jonge Nederlanders wellicht niet meer, maar voor oudere generaties refereren de namen aan oer Hollandse producten en voor de Veenendaalers zelf aan het plaatselijke DNA.

Voor het Stationskwartier is enkele jaren geleden een integrale visie opgesteld. De tijd van blauwdrukplanning is echter voorbij. Veenendaal mocht dan nog net een iets langere adem hebben, nu ook daar de woningmarkt stagneert is besloten voor twee van de vier deelgebieden de herstructurering vooralsnog geen doorgang te laten vinden. Dat betekent dus ook het loslaten van het oorspronkelijke kwaliteitsbeeld en in het bijzonder de visie voor de Industrielaan. Feitelijk was de transformatie van de Industrielaan bedoeld als drager voor het gehele gebied. Hoge bebouwing aan beide zijden zou Veenendaal een grootstedelijke kwaliteit verlenen. Nu op korte termijn nog maar twee van de vier deelplannen doorgaan, is het ongewis of het gewenste kwaliteitsbeeld van de Industrielaan overeind kan worden gehouden. Van eindbeeldplanning naar startbeeldplanning. Het is een hele omslag in denken. We zijn in Nederland zo gewend ruimte vooraf te ordenen. Het nieuwe inrichten betekent loslaten van het voorgestelde eindbeeld en een gebied stukje bij beetje laten ontstaan. Met wellicht als resultaat een heel ander eind- en kwaliteitsbeeld dat dat we oorspronkelijk voor ogen hebben gehad. Maar of het eindresultaat zoveel slechter is? Misschien juist veel spannender. 

Er dienen zich nu al verrassende projecten aan die het gebied een nieuwe impuls gaan geven. Bij een uitgeschreven prijsvraag voor jongerenhuisvesting, werd het voorstel om een oud robuust schoolpand uit de jaren zestig om te turnen tot jongerenhuisvesting tot beste idee verkozen. Het gebouw gelegen in het Stationskwartier stond op de nominatie sloop, maar werd dankzij de prijsvraag en de inzet van de gemeente om geld voor jongerenhuisvesting vrij te maken gered van de slopershamer. Het pand zal straks ruimte bieden aan 50 woonunits en zal door vorm en uitstraling een aanvulling zijn op het woonaanbod voor jongeren in Veenendaal. En wat te denken van een vastgoedpartij die een zorgcomplex realiseert in het Stationskwartier, zonder de zekerheid te hebben of het totale gebied ooit zal worden getransformeerd naar het geplande eindbeeld. Dat geeft de potentie van het huidige gebied al aan, dat men ook wel geloof heeft in het gebied zonder dat er direct al te grote stedebouwkundige ingrepen worden gepleegd.

En dan ligt er ook nog een voornemen van Ritmeester. Ook al zijn ze niet meer actief in Veenendaal, de productie is in 2006 definitief uitgeplaatst (naar het buitenland) en een jaar daarna sloot ook het hoofdkantoor haar deuren, bij het vertrek heeft de directie aangegeven iets te willen teruggeven aan het Veenendaal dat zoveel voor Ritmeester heeft betekent, o.a. door de herontwikkeling van het oude Ritmeesterscomplex op zich te willen nemen. Definitieve planvorming moet nog afkomen, de crisis zal ook bij de directie roet in het eten hebben gegooid, maar vooralsnog is de verwachting bij de gemeente dat op termijn e.e.a zal worden gerealiseerd.

Ondertussen bouwt Veenendaal rustig verder aan haar imago. In 1997 verkozen tot meest Groene Stad van Europa, in 2000 tot Fietsstad van Nederland, in 2004 tot Groene Stad van Nederland, maakt ze zich op dit moment op om in 2013 te worden genomineerd tot beste Binnenstad van Nederland. 

 

reacties

"Gelegen aan de A12, ter hoogte van het mega-bioscoopcomplex dat daar enkele jaren geleden verrees, weet bijna iedereen de plek te markeren, maar zijn velen nog niet in Veenendaal zelf geweest."

Bent u wel in Veenendaal geweest, vraag ik mij af.. Want de mega-bioscoop (Cinemec) staat niet in Veenendaal maar in Ede...

Jazeker:-) Hier is niet bedoeld dat Cinemec in de gemeente Veenendaal ligt, maar word geduid op de beelden die met name automobilisten van buiten de regio, voortsnellend langs de A12, van het gebied hebben.

Er staat toch echt 'gelegen [...] ter hoogte van' etc. En daar ligt het gewoon niet. Het klinkt toch een beetje alsof je over rotterdam-noord schrijft en erbij opmerkt dat het gelegen is naast de kernreactor van de TUDelft.

Ook is er een groot verschil voor de automobilist. vergelijk dit beeld: https://maps.google.nl/maps?q=ede&hl=nl&ll=52.014842,5.648689&spn=0.0319...

even met dit beeld:
https://maps.google.nl/maps?q=veenendaal&hl=nl&ll=52.042402,5.56111&spn=...

Rondom Ede lijkt te zijn nagedacht over de inpassing of leiver het gelijk opgaan van stad, snelweg en de bedrijfspanden tussen die twee. Zoveel Ede en Bennekom kun je niet zien vanaf de snelweg.

In Veenendaal staat het ene bedrijf naast het andere. Allemaal staan ze te schreeuwen en hebben ze eindeloos grote parkeerplaatsen, die nagenoeg geen inrichting kennen. Het gebouw van Friesland Campina stiond er jaren met kapotte gevelbeplating bij. Het parkeerlandschap tussen dit gebouw en de MacDonalds is geen visitekaartje voor een regio die zich als FoodValley in de markt probeert te zetten. Een beetj egroen zou hierv wonderen doen.

https://maps.google.nl/maps?q=veenendaal&hl=nl&ll=52.042989,5.557344&spn...

reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.