Gelders? bouwen! - Starterswoningen in het buitengebied. Het kan!

In Harreveld is een bijzonder project gerealiseerd. De laatste uitbreiding van het dorp is niet ‘een straatje erbij’ en ook geen verzameling villa’s op vrije kavels. Hier zijn aan de rand van het dorp boerenerven gerealiseerd: verschiilende woningtypen staan informeel gegroepeerd bij elkaar in het weiland. Elke woning is anders, maar toch horen ze bij elkaar.
 
Elke woning heeft zijn eigen relatie met het landschap. Iedereen woont ‘buiten’. Dat is al bijzonder genoeg, maar het meest bijzondere is toch wel dat er een fors aantal betaalbare woningen tussen staat waarin de starters uit het dorp terecht konden. Hier is echt voor, en voor een deel ook door de dorpelingen zelf gebouwd. Hoe is dit tot stand gekomen?

 

Twee doelstellingen zijn gecombineerd: ten eerste was er behoefte aan verbetering van het aanzien van de dorpsranden, ‘rafelig’ en ‘rommelig’ werden die op veel plekken gevonden, ‘knalhard’ op andere plekken. Daar wilde men verbetering in aanbrengen. Verder was in het dorp vraag naar nieuwe woningen. Natuurlijk waren er mensen die flink wat te besteden hadden, maar zoals overal was ook hier een aantal jonge mensen dat niet zoveel kon uitgeven, maar wel heel graag een huis voor zichzelf in het dorp wilde hebben. Onder regie van de gemeente Oost-Gelre is een proces ingezet om op beide vragen antwoord te geven. Eerst werden geschikte gronden aangekocht. Omdat er nog geen bouwplannen waren, kon een redelijke prijs worden bedongen.

Toen werden uitgangspunten en randvoorwaarden vastgelegd: er zou een grote vrijheid zijn in de invulling van de woning, maar het moest wel een goed op elkaar afgestemd geheel worden. Woonerven zouden het worden, verwant aan het aloude boerenerf. De woningen dicht bij elkaar aan een gemeenschappelijk erf. Aan de andere kant heeft elke woning dan een eigen, directe relatie met het landschap. Architectenbureau K2 uit Amsterdam heeft in een intensief proces met de toekomstige bewoners een stedenbouwkundig plan en een beeldkwaliteitplan gemaakt.

 

Een informele groepering van verschillende woningen aan een gemeenschappelijk erf.
Alle woningen hebben hun eigen directe relatie met het landschap. 

 

Er werden woningtypes voorgesteld die het forse, eenduidig volume van een agrarische schuur hebben. De kleinere woningen twee aan twee onder één hoge ononderbroken kap, met daartussen, onder die kap, ruimte voor auto’s en berging. Het erf zou ononderbroken van gevel tot gevel lopen tot in de carports, en verhard worden met één materiaal. Aan de kant van het landschap mogen alleen hagen worden toegepast, die nergens hoger zijn dan 1meter20. Tussen de woningen werd de grond niet uitgegeven, daar zou geen beplanting komen, zodat er naar alle kanten vanaf het erf doorzicht én doorloop naar het land mogelijk blijft. Dit leverde in het beeldkwaliteitplan heel fraaie, strakke plaatjes op.

 

Natuurlijk werd hieraan gemorreld toen de bewoners zelf aan het bouwen gingen, met hun eigen gevoelens over architectuur en privacy. Het bouwvolume en de materiaalkeuzes zijn door iedereen gevolgd, dat was immers vastgelegd in de koopcontracten. Binnen dat kader heeft men alle vrijheid genomen om een eigen vorm aan het huis te geven. In de gevels, het metselwerk, en in het interieur natuurlijk, heeft men al het eigen vormgevend plezier en ambachtelijk kunnen gelegd, soms buiten de supervisor om. Wat gerealiseerd is heeft een veel minder eenduidig beeld gekregen dan wat het architectenvoorstel liet zien, maar het past als een warme trui en de samenhang is niet verloren gegaan. Al wringt het misschien een beetje, het erf is er mooier, informeler op geworden. Anders ligt dat bij de open ruimten tussen de huizen. Hier worden wensen uit het beeldkwaliteitplan helemaal losgelaten. De gemeente verhuurt de stroken aan de eigenaren. En daarop verschijnt dan natuurlijk een heg of een prieeltje. Daarmee verdwijnen belangrijke relaties met het landschap.

 

“Maar ja”, zegt Rob tevreden, met zijn dochter op de arm over zijn erf turend, “dat landschap zien we heus wel hoor. Vanuit onze eigen tuin!” Mede door het sterke beeldkwaliteitplan is bijzondere kwaliteit gerealiseerd. Iedere bewoner heeft zijn eigen uitdrukking aan het huis kunnen geven, elk huis is anders en toch blijft het geheel rustig en goed op elkaar afgestemd. Het is gelukt de sfeer te scheppen van een informeel erf met woonschuren daarop. En welke starter kan op zo’n fantastische locatie wonen? Er is veel bereikt in Harreveld. Het wachten is nog op de boom in het midden, en dan is er een voorbeeldige dorpsuitbreiding gerealiseerd.

 

Maarten de Vletter 

reacties

reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.