Arnhemse Methode: Kerken herbestemmen met draagvlak

Duizenden kerken komen de komende decennia vrij in Nederland, waarvan honderden in het oostelijk landsdeel. Dat leidt soms tot heftige emoties, stond onlangs weer in Trouw.  Die emoties maken met de vastgoedcrisis en de betrokkenheid van meerdere overheden het herbestem- men van kerken een complex proces. Draagvlak is van belang om te slagen.

Rolf Müller, voormalig vicevoorzitter van de Eusebiusparochie in Arnhem:  ‘In Arnhem hebben we als kerkbestuur met de gemeente, de provincie, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en vastgoedadviseur Lucas Sluiter en communicatiedeskundige Simon Trommel met succes antwoorden gevonden op de complexe herbestemmingsvraag. Want kerken herbestemmen is geen normaal vastgoedverkoopproces. Met een bord Te Koop in de tuin red je het niet.’ 

Het kerkrechtelijk en pastoraal proces staat aan de basis van dit succes. Juist omdat katholieke kerken verhalend zijn weergegeven, is een RK kerk verbonden is met jarenlange intrinsieke emotie. Tegelijk zijn ze als bouwwerk ook beeldbepalend. De hoge toren de met spitse punt vaak in zichtlijnen van een stad geplaatst of zelfs in het centrum en luidende klokken, getuigen van geloof en gemeenschapszin. 

Kerkrechtelijk geldt er een zware procedure om een RK kerk aan de eredienst te mogen onttrekken. Net als bij de Omgevingswet gelden procedures op lokaal niveau, bij het Bisdom en in Rome, als ultiem administratief centrum. 

Parochianen kunnen worden gehoord op elk niveau, er moet verantwoording aan de gelovige worden afgelegd, waarom de kerk wordt onttrokken aan de eredienst. Centraal daarbij staat de vraag of een gelovige door die onttrekking wordt belemmerd in de geloofsbeleving.

Bestuurlijk gezien is het dan ook zaak om zich goed te verstaan met de achterban van parochianen.

Draagvlak

Rolf Müller: ‘Als je als bestuurder volstaat met een bord Te Koop in de tuin creëer je weerstand, bij parochianen, aanwonenden en andere partners. Met de Omgevingswet in de hand zal de achterban roet in het eten gooien door de herbestemming te vertragen vanwege bedenkingen/zienswijzen. Terecht! Daarom kozen we in Arnhem voor een gedragen proces met doel en richting. Dat wordt door parochianen én aanwonenden als prettig, bindend en uitnodigend ervaren om samen probleem en oplossing te onderkennen en te steunen. En dat betekent weer dat je goed weet wat je wilt.’ Dat gedragen proces is ook van belang voor de snelheid waarmee de beoogde eigenaar aan de slag kan met het gebouw. ‘Daarom wordt in Arnhem tegelijk mee ontwikkeld met de geïnteresseerde partijen’, zegt vastgoeddeskundige Lucas Sluiter.

Beleid RK-kerk Arnhem

Het beleid in Arnhem bestaat uit twee onderdelen. Het eerste is de traditionele geloofsbeleving: vieringen en sacramenten. Het tweede is om als ondernemer antwoord te geven op wisselende vragen vanuit de samenleving. Daar hebben we ons gebouwenbeleid op aangepast met een eucharistisch centrum, twee centra in de wijken Klarendal en Malburgen, een zingevingscentrum in het stadscentrum en een administratief centrum. Een einde aan gedwongen onderhoudsachterstand en tegelijk de gebouwen voor 30 jaar weer gebruiksproof te maken waren andere doelen. In Arnhem gaat het gebeuren.

Deel 1 in deze serie vindt u via deze link en deel 2 via deze link. Bekijk ook de reportage (van RTV Gelderland) via de onderstaande QR-code of deze link.

 

 

reacties

reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.