Een andere kijk op gebiedsontwikkeling!

De vraagstukken in het ruimtelijke domein stapelen zich in hoog tempo op: teruglopende winstprognoses bij (woningbouw)ontwikkeling, grote renteverliezen op bouwgrond, ingrijpende demografische ontwikkelingen, grootschalige bezuinigingen et cetera.

Tegelijkertijd blijven de ambities en uitdagingen bestaan en wordt er van de gemeente steeds vaker een regisserende rol verwacht. Het aantal partijen betrokken bij gebiedsontwikkeling neemt toe, terwijl de potentiële winstmarge voor betrokken partijen afneemt. Een andere aanpak is noodzaak(!).

De gewijzigde marktomstandigheden vragen om bijzondere aandacht voor de financiële positie van het grondbedrijf, maar te vaak raakt de balans zoek en worden vraagstukken eenzijdig sectoraal benaderd. Hierdoor worden verdienmogelijkheden onbenut gelaten, raken andere beleidsambities onderbelicht en ontstaat er een (onnodig) hoog risicoprofiel. Juist door het leggen van de intersectorale verbindingen kan meerwaarde worden gecreëerd: ‘resultaat door inzicht’.

Als gevolg van prognoses van demografische ontwikkelingen en daarmee een andere woningbouwbehoefte heeft gemeente Bronckhorst besloten om een aantal reeds bestemde ontwikkellocaties niet door te laten gaan. Met ontwikkelende partijen zijn schadeclaims behorende bij een beleidsmatig en programmatisch afgestemde afronding van ontwikkellocaties begin dit jaar afgehandeld. Hieraan voorafgaand is door middel van een aantal scenario’s in beeld gebracht welk effect bepaalde beleidskeuzen hebben op de schadeclaim: minimaliseren van schade door financiële optimalisatie in relatie tot een aantal kwalitatieve overwegingen. Denk aan segmentering, ontsluitingsstructuur, kwaliteit van de openbare ruimte en stedenbouwkundige oriëntatie.

Tegelijkertijd is gemeente Bronckhorst als gevolg van demografische ontwikkelingen en minder inkomsten ook genoodzaakt te bezuinigen. Er is een hiertoe een instrument ontwikkeld waarmee door de gemeente Bronckhorst in beeld wordt gebracht welk effect bepaalde bezuinigingen hebben op de diverse beleidsterreinen. Met behulp van dit integrale afwegingskader wordt gestimuleerd om afdeling overstijgend te denken en vergemakkelijkt het maken van keuzen voor het management en bestuur.

Met programma-management voor ruimtelijke ontwikkeling kunnen organisaties met zicht op de verdienmogelijkheden in de relaties tussen verschillende sectoren zoeken naar ‘het ideale programma’. Dit met aandacht voor de financiële mogelijkheden en de geformuleerde beleidsambities in hun onderlinge samenhang. Door het leggen van de verbinding tussen beleid, programma en financiën binnen een aanvaardbaar risicoprofiel ontstaat een toekomstbestendige organisatie. Het programma bestaat uit de concrete vertaling van de beleidsdoelstellingen, passend bij het politieke ambitieniveau en de financiële mogelijkheden van dat moment. Beleid bestaat hierbij niet uit statische documenten maar uit een doordachte strategie van een organisatie gebaseerd, op actuele trends en ontwikkelingen. Door de traditionele aanvliegroute van gebiedsontwikkeling te verbreden wordt gestuurd op vergroting van draagvlak en inzicht.

Een voorbeeld van een ontwikkellocatie binnen de gemeente Bronckhorst vindt u via deze link.

Andries Nap werkt als strategisch adviseur ruimtelijke ontwikkeling, financiën en beleid bij mpro adviseurs in Arnhem.

reacties

Een goed voorbeeld van een gemeente die niet de "kop in het zand steekt", maar de realiteit van de huidige markt erkent en daar naar handelt.
Hopelijk krijgt het navolging: ik zie andere partijen projecten laten liggen "tot de markt weer aantrekt" zonder een visie of er op dat nog moment een rendabele ontwikkeling te realiseren is die ook de kosten van het laten liggen goed kan maken.
Nu strategisch kijken naar projecten op basis van verschillende beleidsterreinen en keuzes durven.

Keuzes maken in deze tijd is mijn inziens inderdaad onvermijdelijk. Dus ik ben het eens met Michel. Je ziet ook dat deze keuzes in de praktijk gemaakt worden, als voorbeelden naast Doetinchem onder meer Parkstad(Limburg) en het convenant tussen 12 Noordelijke gemeenten. Maar het blijft natuurlijk lastige materie, zeker gezien de financiële gevolgen.

Ik denk ook dat we naar andere vormen van gebiedsontwikkeling gaan. Zeker in deze tijden, maar wellicht ook permanent. In dat licht is het interessant om de publicatie van het Planbureau voor de leefomgeving te lezen over de organische ontwikkeling (Vormgeven aan de spontane stad).

reageren

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.